Matematikçilerden yeni keşif: Bu şekil sonsuz desen oluşturabiliyor!
Bilgisayar uzmanları ve bilim insanları matematik dünyasında çok konuşulan bir gelişmeye imza attı. Yorkshire, Cambridge, Waterloo ve Arkansas Üniversitelerinden bilim insanları tekrar eden bir desen oluşturmadan herhangi bir yüzeyi kaplayabilen bir geometrik şekil keşfetti. Özellikle sosyal medyada büyük yankı uyandıran 13 kenarlı yeni şekil geometri ve matematik tutkunlarını heyecanlandıracak nitelikte.
Waterloo Üniversitesi'nde Bilgisayar Bilimi Profesörü olan Craig Kaplan, "Bu makalede ilk gerçek 'düzensiz döşemeyi' sunuyoruz. 'Şapka' dediğimiz bir polikit olan bu şeklin, bir yerine koyma sistemiyle döşeme olarak birleşebildiğini kanıtladık." ifadeleri ile bu şeklin kendini tekrar etmeden bir düzlemi doldurabildiğini belirtti. Bilim dünyasında yaşanan bu keşif büyük bir öneme sahip. İşte 13 kenarlı bu yeni şekil hakkında detaylı bilgiler...
13 KENARLI YENİ ŞEKİL
Sonsuza kadar giden fakat kendini tekrar etmeyen şekillerle yapılan döşemelere "periyodik olmayan döşeme" denilmektedir. Geometrik şekillerin kullanıldığı fakat hiçbir zaman aynı biçimde kullanılmadığı periyodik olmayan döşeme, bilim insanlarının uzun süredir üzerinde çalıştığı ve hayalini kurduğu bir alandı. Bu şekil David Smith, Joseph Myers, Chaim Goodman-Strauss ve Craig S. Kaplan isimli matematikçiler tarafından kısa süre önce keşfedildi.
BİLİM İNSANLARINDAN YENİ KEŞİF
Bilgisayar uzmanları geometrik şekillerin "kutsal kasesini" keşfetti. Einstein adı verilen bu şeklin özelliği, kendisini tekrar etmeden sonsuz desen oluşturabilmesi.
Bu özel şeklin 13 kenarı bulunuyor. Matematik dünyasında "düzensiz/aperiyodik döşeme" olarak bilinen (ya da Almanca tek taş anlamına gelen bir deyim olan einstein olarak adlandırılan) bu şekil kendini tekrar etmeden bir düzlemi doldurabiliyor.
"MİLYONDA BİR GÖRÜLEN BİR ŞEYE BAKIYORSUNUZ"
Makalenin dört yazarından biri olan ve Waterloo Üniversitesi'nde Bilgisayar Bilimi Profesörü olan Craig Kaplan'ın ifadeleri şu şekilde:
"Bu makalede ilk gerçek 'düzensiz döşemeyi' sunuyoruz. 'Şapka' dediğimiz bir polikit olan bu şeklin, bir yerine koyma sistemiyle döşeme olarak birleşebildiğini kanıtladık."
Ekibin başka bir üyesi olan Arkansas Üniversitesi'nden Profesör Chaim Goodman Strauss, "Milyonda bir görülen bir şeye bakıyorsunuz. 999 bin 999 tane sıkıcı olanı eledikten sonra elinizde bir tane garip olan ve bu yüzden daha fazla araştırmaya değen elinizde kalıyor. Sonra onları incelemeye ve anlamaya çalışıp yapıyı ortaya çıkarıyorsunuz."
DÜZENSİZ DÖŞEME TARİHİNDE BİR DÖNÜM NOKTASI
Kaplan'ın sosyal medya hesaplarında yer alan bilgiye göre, ilk düzensiz setler 20 binden fazla döşeme içeriyordu.
Kaplan, "Sonrasında gelen araştırmalar bu sayıyı düşürdü, 92'lik bir sete, sonra altıya ve sonra ünlü Penrose döşemeleri olan ikili sete indi" ifadelerini kullandı. Fakat Penrose döşemeleri 1974 yılında keşfedilmişti.
Kaplan sözlerine şöyle devam etti: "O zamandan beri başkaları da ikili setler üretti ancak kimse bir 'einstein' bulamamıştı, yani düzlemi aperiyodik olarak kaplayan bir şekil. Böyle bir şekil mümkün müydü?"
Artık mümkün.
Kaynak: Popular Mechanics
Görseller: "An Aperiodic Monotile"