Golan Tepesi son gelişmeler! Golan Tepeleri neden önemli?
ABD Başkanı Donald Trump, Golan Tepeleri kararnamesini imzaladı. ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin 52 yıl sonra İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanımasının zamanının geldiğini söyledi. İsrail, Suriye'ye ait Golan Tepeleri'ni 1967'de işgal, 1981'de ilhak etmişti. Peki, Golan Tepeleri neden önemli? Golan Tepeleri nerededir? İşte, haberin detayları...
![Golan Tepeleri neden önemli?](/images/dummy/placeholder-image.gif)
Golan Tepeleri, hem taktiksel açıdan geniş araziye yukarıdan hakim olması sebebiyle çatışma ve savaşlarda büyük bir avantaja sahip olması hem de su kaynaklarına sahip olası ile büyük bir öneme sahip. Uzun yıllardır Golan Tepelerine dair sorunlar devam ederken son olarak ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Netenyahu ile Golan Tepeleri kararnamesini imzaladı. Peki,Golan Tepeleri neden önemli? Golan Tepeleri nerededir? İşte, haberin detayları...
TRUMP VE NETENYAHU'DAN AÇIKLAMA
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ortak basın açıklaması düzenledi.
Trump açıklamasında, "İsrail'in kendini savunmaya hakkı var." ifadelerini kullandı. Netanyahu ise, "Hamas'ın saldırılarına karşı halkımızı savunmaya devam edeceğiz" diye konuştu.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN TEPKİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Trump'ın 'Golan' açıklamasına tepki geldi. Konya'daki mitingde konuşan Erdoğan, "Trump tarih bilincinizi yenilemeniz lazım. Sonuna kadar Golan Tepeleri'nin de takipçisi olacağız" dedi.
ÇAVUŞOĞLU: ABD ULUSLARARASI HUKUKU YOK SAYDI
Trump'ın Golan kararı sonrası açıklama yapan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "ABD bir kez daha uluslararası hukuku yok saydı. Ancak bu karar, İsrail'in ilhakını asla meşrulaştırmayacak. Aksine, Orta Doğu'daki barış çabalarını engelleyerek, bölgede gerilimi daha da artıracak." dedi.
AK PARTİ SÖZCÜSÜ ÇELİK: TRUMP'IMN İMZASI GAYRİ MEŞRUDUR
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise yaptığı açıklamada, "Karar yanlıştır, orası Suriye toprağı. ABD, hukuk dışı bir işe imza attı. Trump'ın imzası gayri meşru bir imzadır. " şeklinde konuştu.
ABD DIŞİŞLERİ BAKANI PENCE'DEN ÖNEMLİ AÇIKLAMA
Başkan Yardımcısı Pence, "Bugün Başkan Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yanında olmak suretiyle Golan Tepeleri'ni İsrail toprağı olarak 52 yıl sonra ilk defa tanıyacak." dedi.
GOLAN TEPELERİ NEREDEDİR?
Suriye’nin güneybatısında İsrail’in ise kuzeydoğusunda yer alan tepelik bölge, zengin su kaynakları ile biliniyor. Bölge, 1967’de Suriye, Ürdün ve Mısır’dan oluşan Arap İttifakı ile İsrail arasında yaşanan “Altı Gün Savaşı” sonucunda İsrail tarafından işgal edilmişti. Golan Tepeleri, 1981’de Tel Aviv yönetimi tarafından tek yanlı olarak ilhak edildi.
GALON TEPELERİ NEDEN ÖNEMLİ?
Golan Tepeleri’nin tarihi aslında 1967’ye dayanıyor… İsrail ile bölgedeki Arap ülkeler arasında yaşanan 6 Gün Savaşları sonunda İsrail, Mısır’dan Gazze ve Sina Yarımadası’nı alırken, Suriye’den de konumu dolayısıyla çok stratejik bir nokta olan Golan Tepeleri’ni aldı. Golan Tepeleri’nin taktiksel açıdan geniş araziye yukarıdan hakim olması sebebiyle çatışma ve savaşlarda büyük bir avantaj unsuruna sahip olduğunu tarih sahnesinde sıklıkla gündeme gelen bir detay.
6 Gün Savaşları’nın ardından kaybettiği toprakları diplomatik yollardan ve kurumlardan geri alamayan Mısır ve Suriye, 1973’te İsrail’e karşı bir savaş başlattı. Yahudiler için kutsal bir gün olan Yom Kippur’da başlayan 3 haftalık savaşın sonunda İsrail galip ayrıldı ve 6 Gün Savaşları’nın kazanımlarının da ötesine geçti. Golan Tepeleri üzerinden Suriye’ye ilerleyen İsrail savaşın ardından Suriye topraklarından çekilse de Golan Tepeleri’ni bırakmadı.
ABD Başkanı Trump'ın skandal Golan Tepeleri açıklaması gündeme bomba gibi düştü. Trump 52 yılın ardından ABD için Golan Tepeleri'nde İsrail egemenliğini tamamen kabul etmenin zamanı gelmiştir" dedi. Bu açıklama başta Türkiye olmak üzere Rusya ve BM'den büyük bir tepki çekti. Golan Tepeleri ile ilgili yaşanan bu gelişmeler ise merak uyandırdı. Vatandaşlar Golan Tepeleri nerede diye araştırıyor. Ayrıca Golan Tepeleri'nin önemi de oldukça merak konusu oldu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın yaptığı skandal Golan Tepeleri açıklaması büyük tepki çekti. ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin 52 yıl sonra İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanımasının zamanının geldiğini söylemişti. Başkan Erdoğan'da İslam İşbirliği Teşkilatı Acil İcra Komitesi Toplantısı'nda Amerika Başkanı'nın Golan tepeleriyle talihsiz açıklaması bölgeyi yeni bir krizin, yeni bir gerilimin eşiğine getirmiştir. Golan Tepeleri'nin işgalinin meşrulaştırılmasına asla izin vermeyiz." şeklinde konuşmuştu. İsrail, Suriye'ye ait Golan Tepeleri'ni 1967'de işgal, 1981'de ilhak etmişti.
İSRAİL'IN SU KAYNAĞI İŞGAL ALTINDAKİ GOLAN TEPELERİ
Golan Tepeleri'ni İsrail için önemli kılan etkenlerin başında güvenlik ve su geliyor. Bölge güvenlik açısından gözardı edilemeyecek kadar jeostratejik bir konumda ve zengin su yataklarına sahip. İsrail toplam su ihtiyacının üçte birini Şeria Nehri ve Golan Tepeleri'ndeki su kaynaklarından temin ediyor.
Bölgenin en yüksek noktalarından biri olan ve Şam'a sadece 60 kilometre uzaklıkta bulunan Golan Tepeleri'ni elinde tutan İsrail, bu sayede komşu ülkelere karşı büyük bir stratejik avantaj sağlıyor.
Uluslararası hukuka göre Suriye toprağı olan ancak fiilen İsrail'in işgali altında bulunan Golan Tepeleri'nin bu iki ülke dışında Lübnan ve Ürdün'le de sınırı bulunuyor.
Yahudilere ait kutsal metinlerde birçok kez Golan bölgesine atıfta bulunulması da bölgeyi çoğu dindar Yahudi'nin gözünde kutsallaştırıyor.
Bu tür nedenlerle İsrail iç siyasetinde de önemli bir yer tutan Golan Tepeleri, İsrail tarafından "ülkelerinin vazgeçilmez bir parçası" olarak görülüyor.
Golan Tepeleri'yle ilgili önemli gelişmeler kronolojik olarak şu şekilde:
1967:İsrail, Altı Gün Savaşı olarak da bilinen Arap-İsrail Savaşı sırasında Suriye'ye saldırarak, stratejik öneme sahip Golan Tepeleri'ni ele geçirdi.
1973:Suriye, askeri harekat başlatarak İsrail'den Golan Tepeleri'ni geri almayı denedi ancak başarısız oldu.
1974:İsrail ve Suriye, Golan Tepeleri'ndeki kuvvetlerini geri çekerek askeri çatışmayı sonlandırmaya razı oldu. Aynı yıl barış gücü askerleri bölgeye konuşlandırıldı.
1981:İsrail, Golan Tepeleri'ni tek taraflı olarak ilhak ettiğini açıkladı, ancak uluslararası toplum bu kararı bugüne kadar tanımadı.
1999:Dönemin İsrail Başbakanı Ehud Barak ve Suriye Dışişleri Bakanı Faruk eş-Şara, iki ülke arasında başlatılan üst düzey görüşmeler kapsamında bir araya geldi.
2000:Golan Tepeleri'nin Suriye'ye iadesi hedefiyle, ABD'nin ara bulucuğunda başlatılan müzakereler başarısızlıkla neticelendi. Görüşmelerin başarısız olmasının nedeni ise İsrail'in, Celile Gölü yanında yer alan ve kilit öneme sahip su kaynağı olan bir toprak parçasını Suriye'ye bırakmaya razı olmamasıydı.
2008: Suriye ve İsrail, kapsamlı bir barış anlaşması sağlanması amacıyla Türkiye'nin ara buluculuğunda yeniden dolaylı görüşmelere başladı. İsrail'in Gazze'ye saldırmasının ve dönemin İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın yolsuzluk davası nedeniyle istifa etmesinin ardından görüşmeler sonlandırıldı.
2009:İsrail Başbakanı Netanyahu, Golan Tepeleri ile ilgili daha sert bir politika izleyeceğinin sinyallerini verdi. Aynı yıl Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed de karşılarında "barış için görüşülecek bir muhatap olmadığını" söyledi.
ABD Başkanı Barack Obama da 2009 yılında göreve geldiğinde, "İsrail ve Suriye arasındaki görüşmeleri yeniden başlatmanın dış politika öncelikleri arasında yer aldığını" söyledi ancak bu konuda da bir gelişme sağlanamadı.
2013:Mart 2011'de patlak veren Suriye iç savaşı 2013 yılında Golan Tepeleri'ne kadar ulaştı. İsrail, Golan Tepeleri'ne top ateşi açıldığını öne sürerek bu saldırılara karşılık verdi. İsrail ve Suriye orduları da aynı yılın mayıs ayında karşılıklı top atışlarında bulundu. Bu durum bugüne kadar aralıklarla devam etti.
2016:İsrail Başbakanı Netanyahu, Bakanlar Kurulunu Golan Tepeleri'nde toplayarak dünyaya burayı "İsrail toprağı" olarak tanıma çağrısında bulundu ancak uluslararası toplum buna olumlu yanıt vermedi, aksine tepki gösterdi.
2019:ABD Başkanı Trump işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki "İsrail egemenliğini tanıdıklarını" açıkladı.