Keten tohumu yağı nedir, ne kadar tüketilmeli?
Sağlıklı yaşam deyince son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz doğal desteklerden biri de keten tohumu yağı. Salatalara ekleniyor, sabah aç karnına içiliyor, kimi zaman cilde bile sürülüyor. Fakat bu kadar popüler olunca, beraberinde şu sorular da geliyor: Gerçekten faydalı mı? Herkes kullanabilir mi? Ve en önemlisi, keten tohumu yağı ne kadar tüketilmeli? Şöyle bir bakıldığında, "her derde deva" gibi anlatılsa da, bu yağı kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar var. Azı fayda, fazlası sorun olabilir. İşte bu yüzden ölçü çok önemli.
Keten tohumu yağı, omega-3 yağ asitleri ve lif açısından oldukça zengin bir bitkisel yağdır. Sindirim sisteminden cilt sağlığına kadar pek çok alanda fayda sağlayabileceği düşünülür. Ancak her doğal ürün gibi, bu yağ da kontrollü kullanılmalı. Keten tohumu yağı tüketimi, vücudun ihtiyacına ve kişinin sağlık durumuna göre planlanmalıdır. Doğru miktarda alındığında destekleyici olabilirken, aşırıya kaçıldığında sindirim sorunlarına ya da başka yan etkilere yol açabilir. Peki tam olarak nedir bu yağ ve nasıl tüketilmeli?
KETEN TOHUMU YAĞI NEDİR?
Keten tohumu yağı, keten bitkisinin tohumlarından soğuk pres yöntemiyle elde edilen doğal bir yağdır. Soğuk pres sayesinde içeriğindeki faydalı yağ asitleri ve vitaminler korunur. Özellikle alfa-linolenik asit (ALA) bakımından zengindir ki bu da omega-3 yağ asitlerinin bitkisel kaynaklı olanıdır. Omega-3 denince genellikle akla balık gelir ama bitkisel olarak en güçlü alternatiflerden biri işte bu yağdır. Aynı zamanda E vitamini ve çeşitli antioksidanlar açısından da oldukça zengin bir içeriğe sahiptir. Bu yönüyle hem bağışıklık sistemine katkıda bulunur hem de hücre yenilenmesini destekleyebilir.
Ancak dikkat: keten tohumu yağı, pişirme için uygun bir yağ değildir. Isıya maruz kaldığında yapısı bozulur ve faydalı içeriğini kaybeder. Bu nedenle çiğ olarak, doğrudan ya da salatalara eklenerek tüketilmesi önerilir. Aynı zamanda cam şişede, serin ve karanlık yerde saklanmalı. Güneş görürse tadı acılaşabilir.
KETEN TOHUMU YAĞI NE KADAR TÜKETİLMELİ?
İşte asıl can alıcı soru bu: keten tohumu yağı ne kadar tüketilmeli? Genellikle günlük 1 tatlı kaşığı (yaklaşık 5 ml) yeterli görülür. Bazı kaynaklarda bu miktar 1 yemek kaşığına kadar çıkabiliyor ancak burada kişinin yaşı, kilosu, genel sağlık durumu da dikkate alınmalı. Mesela sindirim sistemi hassas olanlar için fazla miktarda keten tohumu yağı, şişkinlik ya da ishal gibi sorunlara yol açabilir. Yani bu konuda "çok faydalı, bol bol içeyim" düşüncesi pek de doğru bir yaklaşım olmaz.
Düzenli kullanmak istiyorsanız, sabahları aç karnına 1 tatlı kaşığı kadar alabilirsiniz. Bu hem bağırsakları harekete geçirebilir hem de gün içindeki tokluk sürenizi uzatabilir. Ancak uzun vadeli kullanım planlıyorsanız bir uzmana danışmanız daha iyi olur. Özellikle ilaç kullanıyorsanız ya da kronik bir rahatsızlığınız varsa, bu tür yağların ilaçlarla etkileşime girmesi söz konusu olabilir.
KETEN TOHUMU YAĞI NASIL KULLANILIR?
Keten tohumu yağı nasıl kullanılır sorusu da en az ne kadar kullanılmalı kadar önemli. Bu yağı salatalara ekleyebilirsiniz, yoğurtla karıştırarak tüketebilirsiniz ya da sabahları tek başına içebilirsiniz. Ancak dediğimiz gibi, pişirme işlemlerinde kullanılmaz. Sıcak yemeklere sonradan eklemek mümkün ama kızartma ya da soteleme gibi işlemlere kesinlikle uygun değil. Bunun dışında bazı kullanıcılar keten tohumu yağını ciltlerine ya da saç diplerine de uyguluyor. Özellikle kuruluk şikâyeti olan bölgelerde nemlendirici etkisi olabiliyor. Ama bu tarz harici kullanımlar için önce küçük bir alanda denemek gerekir. Cilt her doğal ürüne aynı tepkiyi vermeyebilir.
Bir başka kullanım şekli de yoğurtla karıştırmak. Hem sindirim sistemine destek olur, hem de öğünlerinize sağlıklı bir yağ takviyesi eklemiş olursunuz. Bazı smoothie tariflerinde de kullanıldığı olur ama yine aynı uyarıyı yapalım: ısıtmadan, pişirmeden, doğrudan.
KETEN TOHUMU YAĞI TÜKETİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Her doğal ürün gibi, keten tohumu yağı tüketimi konusunda da aşırıya kaçmamak gerekiyor. Fazla miktarda tüketildiğinde mide bulantısı, ishal, karın ağrısı gibi sindirim sorunları ortaya çıkabilir. Ayrıca kan sulandırıcı etkisi olabileceği için, pıhtılaşma sorunu yaşayan ya da düzenli kan inceltici ilaç kullanan kişiler bu yağı tüketmeden önce mutlaka doktoruna danışmalı.
Bir de şu var: bazı insanlar “keten tohumu yağı zayıflatır” gibi iddialar nedeniyle bu yağı fazla miktarda tüketebiliyor. Ama unutulmaması gereken şey şu: bu bir destek, mucizevi bir çözüm değil. Sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşamla birlikte anlam kazanır. Tek başına kilo verdirmez ama doğru beslenme planı içinde yer aldığında destekleyici olur.
Keten tohumu yağı, doğru miktarda ve uygun şekilde kullanıldığında sağlığa katkı sunabilecek bir bitkisel yağdır. Yüksek omega-3 içeriğiyle kalp sağlığından bağışıklığa, sindirimden cilt bakımına kadar birçok alanda faydası olabilir. Ancak keten tohumu yağı ne kadar tüketilmeli sorusuna “günlük 1 tatlı kaşığını geçmemeli” yanıtı verilebilir. Fazlası yarar değil zarar getirebilir. Ayrıca sıcak yemeklerde kullanmak yerine çiğ olarak tüketilmeli, serin ve karanlık ortamda saklanmalı. Her doğal yağ gibi, keten tohumu yağı da bilinçli ve ölçülü kullanıldığında faydalı olur. Ama kontrolsüz kullanım, doğallığını gölgede bırakabilir.
