Mantar zahirlenmesi belirtileri nelerdir? Hangi mantarlar zehirlidir?

Çeşitli pişirme yöntemleri ile yemeklerimize katar veya sade bir şekilde mantarları tüketebiliriz. Fakat hangi mantarı tükettiğimize çok dikkat etmeliyiz. Aksi halde zehirlenebilir, hatta ölümcül sonuçlarla karşı karşıya kalabiliriz. Peki, mantar zehirlenmelerinin belirtileri nelerdir? İşte detaylar...

Giriş: 31.01.2025 - 11:30 Güncelleme: 31.01.2025 - 11:30

Mantar zehirlenmeleri, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür. Ülkemizde doğal alanlarda yetişen zehirli mantarların da bulunduğu unutulmamalıdır.

Mantar zehirlenmesi, tüketilen mantarın türüne ve içerdiği toksinlere bağlı olarak farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Bazı mantar türleri tüketildikten sonra belirtiler 2 saat içinde, bazıları ise 6 saat veya daha uzun bir sürede kendini gösterebilir. Tüketimden 2 saat içinde ortaya çıkan zehirlenme belirtileri genellikle şunlardır:

- Sersemlik

- Uyku hali

- Tansiyon düşüklüğü

- Bulanık görme

- Yüz ve boyunda kızarma

- Nabızda artış

- Ağızda metalik tat,

- Bulantı, kusma ve aşırı terleme şeklinde gözlemlenebilir

REKLAM

6 saat sonra görülen belirtiler ise daha ciddi sonuçlara yol açabilir. Bunlar arasında şiddetli bulantı, kusma, ishal, ateş, karın ağrısı, nabızda hızlanma, karaciğer ve böbrek hasarına bağlı semptomlar yer alır. İleri aşamalarda koma ve ölüm riski de söz konusu olabilir. Bu tür belirtilerle karşılaşıldığında, zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması hayati önem taşır.

Mantar zehirlenmesini teşhis etmek için uzman bir hekime gitmeniz gerekir. Hekiminiz zehirlenme belirtileri ile bulguları kıyaslayacak sizin tüketim geçmişinizle birlikte gerekli değerlendirmeleri yapacaktır.

Yediğiniz mantarın laboratuvar koşullarında incelenmesi de zehirlenmenin olup olmadığını anlamaya yardımcı olur. Zehirlenme belirtilerinden bir ya da birkaç tanesi sizde varsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Bu noktada hekiminize karşı tamamen dürüst olmalı ve tükettiğiniz besinleri söylemelisiniz.

Mantar zehirlenmesinde izlenecek tedavi yöntemi kişiden kişiye değişiklik göstermektedir. Zira her hastanın yediği mantar miktarı ve mantarın türü farklıdır.

REKLAM

Bazı hastaları 48 saat müşahede altında tutmak yeterliyken bazı hastaları yoğun bakım ünitesinde gözlemlemek gerekir. Mantar zehirlenmesi belirtileri görüldüğü takdirde 114 numaralı telefon hattını arayarak Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nden destek alabilirsiniz. Genel hatlarıyla mantar zehirlenmelerinde izlenen tedavi yöntemleri şu şekildedir:

- Hastaya damardan bolca su vererek hastayı hidrate etmek

- Aşırı idrar yapmaya zorlama

- Toksin bağlayıcı ilaçlar

Karaciğer ve böbrek yetmezliği durumu göz önünde bulundurularak hastayı 48 saat boyunca gözlem altında tutmak.Karaciğer yetmezliği veya böbrek yetmezliği gelişirse destekleyici ilaçlara başvurulur. Durum daha da ilerlerse organ nakli düşünülebilir.

Türkiye, zengin bitki örtüsü ve iklim çeşitliliği sayesinde birçok yenilebilen mantar türüne ev sahipliği yapar. Ancak mantar tüketimi dikkat ve bilgi gerektirir, çünkü zehirli türlerle karıştırılma riski ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Türkiye’de sıkça tüketilen bazı yenilebilir mantar türleri:

REKLAM

- Kuzu göbeği mantarı

- Tirmit

- Çayır mantarı

- İstiridye mantarı

- Domalan

- Kanlıca mantarı

- Bal mantarı

- Kayın mantarı

- Biftek mantarı

- Sığır dili

- Kar çanı

- İmparator mantarı

- Kıvırcık mantar

- Çam kabara mantarı

- Ölüm meleği

- Al sinekçi mantarı

- Ağulu mantar

- Yalancı dede mantarı

Mantarların güvenli tüketimi için sadece uzmanlar tarafından tanımlanmış türleri toplamak önemlidir. Yenilebilir mantarlar bile uygun şekilde toplandıktan sonra taze olarak pişirilmeli veya saklanmalıdır. Pişmiş mantarlar buzdolabında muhafaza edilebilir, ancak daha uzun süre saklamak için şu yöntemler tercih edilebilir:

- Kurutma: Doğal ortamda veya düşük sıcaklıklı fırınlarda kurutulabilir.

- Konserve yapma: Temizlenmiş mantarları önceden kaynatıp kavanozlarda saklayabilirsiniz.

- Dondurma: Mantarlar -16 derece veya daha düşük sıcaklıklarda dondurularak uzun süre saklanabilir.