Neden baharda aşık oluruz?

doğru anlama, uygun kelimeleri kullanma ve hafızayı canlı tutmayı sağladığını

belirtti.

Endişe merkezi olan "Bazal gangliya"nın da duygu, düşünce ve

hareketleri bütünlediğini, vücudun rölanti ayarını yaptığını, hareketleri

yumuşattığını, motivasyonu düzenleyip zevke vasıta olduğunu kaydeden Önal,

"Bazal ganglion olarak adlandırılan accumbens çekirdeği, bir ilişkiyi ya da

cinsel işlevi başlatmada ve zevk alma işlevinde uyarıcı görev üstlenir" dedi.

-LİMBİK SİSTEM VE HORMONLAR-

Limbik sistemin ise olumlu ve olumsuz duygusal hafızayı depoladığını,

uyku ve iştah döngülerini kontrol ettiğini, kokuları doğrudan işlediğini anlatan

Önal, "Doğru çalıştığı zaman kişi iyimser olur ve rahat ilişki kurar. Aldıkları

bilgileri süzgeçten geçirip çevresindekilere olumlu olarak yansıtır. Neşeli,

cinsel açıdan çekici ve tutkulu olabilir" şeklinde konuştu.

Vücutta aşktan sorumlu bazı hormon ve moleküller de bulunduğuna dikkati

çeken Önal, bunlardan "feniletilamin"in beyinde aşkla ilgili oluşan en önemli

kimyasal olduğunu; güçlü, kontrolü elinde tutan, herşeyi tüketen, bazen sadece

işle ilgilenen bazen de baştan çıkarıcı olan "östrojen"in de beyne kendini iyi

hissettiren kimyasallar olan dopamin, serotonin, asetilkolin ve norepinefrinin

"arkadaşı" olduğunu söyledi.

"Progesteron"un ise "Östrojenin arka planda kalan güçlü kardeşi"

olduğunu belirten Önal, zaman zaman ortaya çıkan bu hormonun, "bazen östrojenin etkilerini tersine çeviren bir fırtına bulutu gibi olduğunu, bazen de arada

eriyip gittiğini" bildirdi.

"Testesteron"un, "iddialı, odaklanmış, her şeyi tüketen, erkek, baştan

çıkartıcı, saldırgan ve hissiz" olduğunu, "Dhea"nın ise "Bütün hormonların

koruyucusu, bağımsız, baştan çıkarıcı, hayatın özünü içinde barındıran, enerji

verici, testesteron ve östrojenin anne ve babası" niteliği taşıdığını anlatan

Önal, "Gençlikte bol miktarda bulunur, yaşlandıkça azalır" dedi.

"Adrenalin"in kalp hızını artırdığını, tansiyonu yükselttiğini, vücudu

tetikte tuttuğunu, zevk ve heyecanın zeminini hazırladığını kaydeden Önal,

"Dopamin"in de zevk, motivasyon ve konsantrasyonla ilgili olduğunu söyledi.

Önal, "Bu hormon beynin ödül merkezinde yer alır. Yeterli dopamin düzeyi kendine güveni artırır. Aşkın ilk dönemlerinde yüksek dopamin, düşük serotonin seviyesi gözlenir" diye konuştu.

"Serotonin"in de iyi hissettiren bir molekül olduğunu vurgulayan Önal,

bunun duygu durumunun düzenlenmesi ve duygusal esneklikte rol oynadığını

bildirdi.

Düşük serotonin düzeyine yeni aşıkların yanı sıra depresyon, anksiyete,

obsesif-kompulsif bozuklukta rastlandığına anlatan Önal, şunları söyledi:

"Bu düşük seviyeye paralel olarak tutkulu aşıklarda bazal gangliya ve ön

singulat girusda artmış aktivite tespit edilmiştir. Aşırı serotonin artışına

neden olan antidepresif ilaçlar ise cinsel işlev bozukluğuna neden olur. İlk

bakışta aşk vardır. Üstelik bunu sağlayan kimyasal karışım, uzun bir beraberliğin

garantisidir. İlk bakışta aşkın mistik bir yanı yoktur, aşk ve cazibeyi yöneten

duygular değil, moleküllerdir."

Kadınlardaki limbik lobun erkeklerden daha büyük olduğunu bildiren Önal,

bunun kadınların ilişkilerde daha istikrarlı ve tutarlı olmalarını sağladığına

dikkati çekti.

"Aşkın kimyasal senfonisi" denilen hormonların işleyişi ile ilgili de

bilgi veren Önal, östrojen, testesteron, nitrik oksit ve feromonların "çekim";

adrenalin, noradrenalin, dopamin, serotonin ve feniletilenaminin "karasevda";

oksitosin ve vazopressinin "bağlılık"; azalan serotonin ve endorfinin ise

"ayrılık"tan sorumlu olduklarını bildirdi.

-"ROMANTİK AŞKI TETİKLEYEN GÖRSEL UYARI"-

Sıradan bir konuşma yapan bir erkekle kadının beyinlerinin taranmasıyla

yapılan çalışmadan da söz eden Önal, "Erkeğin beyninde cinsellikle ilgili

bölgeler aktive olurken aynı durum kadın beyninde izlenmemiştir. Erkek bu

görüşmeyi potansiyel bir cinsel randevu olarak görürken, kadın bu durumu 'konuşan iki insan olarak' algılamıştır. Romantik aşkı tetikleyen görsel uyarıdan başka bir şey değildir. Sanıldığı gibi ses, zeka, cazibe veya sosyal ve finansal

statünün bir önemi yoktur" diye konuştu.

Aşık olan bir kişinin beynindeki korteks, anterior singulat, hipokampus,

striatum, nukleus acumbens bölgelerinin aktive olduğunu kaydeden Prof. Dr. Mehmet Zülküf Önal, ilk bakışta birbirinden etkilenen çiftlerin incelendiği bir

araştırmada, simetrik kemik yapısının beğenide etkili olduğunun, bunun doğacak

çocukların genetik yapısını belirlediğinin tespit edildiğini söyledi.

Aşkın, başladığı ilk dönemde beynin ödül devrelerini tetikleyerek kokain,

eroin, morfin gibi uyuşturucu etkisi yarattığını kaydeden Önal, bu etkinin 6-8 ay

kadar sürdüğünü bildirdi.

10 yıldan fazla evli 5 bin çift üzerinde yapılan bir araştırmaya göre

evlilikteki romantizmin 7 yıldan daha az sürdüğünü anlatan Önal, şunları

söyledi:

"Yeni evliler arasındaki romantizm 2 yıl, 6 ay, 25 gün sonra bitiyor. Bu

süreden sonra erkekler düzenli, kadınlar da bakımlı olmayı bırakıyor. Evliliğin

3. yılında çiftlerin yüzde 83'ü yıl dönümlerini kutlamak için çaba sarf etmemeye

başlıyor. Araştırmaya katılan çiftlerin yüzde 83'ü evliliklerinin ilk aylarında

el ele tutuşurken, 937.5 gün sonra bu oran yüzde 38'e düşüyor. İlk yıllarda günde

8 kez birbirlerine sarılan çiftler, ilk yıldan sonra bunu yapmamaya başlıyor.

Araştırmaya göre, bu oranlar dışarıda sürpriz bir akşam yemeği ve televizyon

kumandasının paylaşılması için de geçerli."

Önal, aşkın stresi azalttığını ve sağlıklı bir yaşam için gerekli