Türkiye'ye turist taşıyanlar neden batıyor?
Üç ayda Türkiye'ye turist taşıyan dört tur şirketi battı. Peki neden? Bu batışlar Türkiye'nin de imajını zedeliyor mu? Türkiye'nin bu iflaslara karşı bir politika belirlemesi gerekmiyor mu?
Begüm ÇELİKKOL
HABERTURK.COM
EKONOMİ SERVİSİ
begumcelikkol@haberturk.com
Sivil Havacılık Dairesi (CAA) yetkilileri, Türkiye, Mısır, Yunanistan ve Kanarya Adaları’na turlar düzenleyen şirketin sahibi Flight Options’ın operasyonlarını sonlandırdığını açıkladı. Kiss Flights üç ay içinde batan dördüncü İngiliz turizm şirketi oldu. Daha önce de Gold Trail Holidays, SUN4U gibi İngiliz şirketleri ile Ukrayna kökenli Karya Tur batmıştı.
Yabancı turist getiren şirketlerin batması ülkemizin imajını zedeler mi? Bu şirketler neden batıyor? Alınması gereken önlemler nelerdir? Uzmanlara sorduk, yanıtları aldık.
“BU ŞİRKETLERİN BATMASI SADECE TURİZME DEĞİL TÜRKİYE’YE DE ZARAR VERİYOR”
GAZETE HABERTURK EKONOMİ YAZARI GÜNTAY ŞİMŞEK:
Türkiye’deki piyasanın çok esnek olmasına, turizmde dengesiz büyümeye, bir de otellerde her şey dâhil sistemiyle birlikte beş yıldızlı otellerin yurtdışındaki üç yıldızlı otel fiyatlarına inerek oluşturulan ücret paketi yabancı turist getiren tur şirketlerinin batmasına neden oluyor. Bir de yurtdışında bu tür otellerde kalamayacak insanlara pazarlanıyor bu paketler. Ayrıca bu şirketler beş yıldızlı otellere tur düzenlemiş şirketler değiller. Bunlar el çabukluğuyla kurulup, gelir seviyesi düşük olan kesime hitap ediyor. Tecrübeleri ve birikimleri olmadığı için kısa sürede para toplayıp gitmek istiyorlar. Bu piyasa çok ölçüsüz ve dengesiz büyüdü. Bazı bölgelerde gereğinden fazla beş yıldızlı otel kuruluyor bu da talep getiriyor. Böylece karşımıza işi bilmeyen, tecrübesiz tur operatörleri çıkıyor. Hatta öyle ki, bir arkadaşım söylemişti, batan şirketlerden biri Malta’da bir otel işletmeciliğine soyunuyormuş.
Bu şirketlerin batması ülkemizin imajını zedeler elbette çünkü ağırlıklı olarak Türkiye’ye turist getiriyorlar. Bir arkadaşım, “Ciddi olarak yara aldık” diyerek sıkıntısını paylaşmıştı. Bu şirketler Avrupa’daki işadamlarımıza da, ülkemizdeki Türk imajına da zarar veriyor. Sadece turizme değil, Türkiye’ye zarar veriyorlar. Bu konuda Kültür ve Turizm Bakanlığı, otelciler, tur şirketleri örgütlenip ne yapabilineceğine bakmalı. Çünkü çoğu turizmcinin kaygısı “Turizmde bu sene ne olacak?” konusu. Bu nedenle önlem almaktan çekiniyorlar.
“BUNLAR İNCE HESAPLAR, HESABI DOĞRU YAPMAZSANIZ KÂR ZARARA DÖNER”
TUROB BAŞKANI TİMUR BAYINDIR:
Herkes turizmin kolay bir hadise olduğunu söylüyor. Acentecilik olsun, otelcilik olsun bu işler her zaman ince hesaplara dayalıdır. Bunlar doğru hesaplanmalıdır. Bunları hesaplayamadığınızda kar marjları zarara döner. İşinizi devam ettirmek için kredi alırsınız. Ama maliyetlerinizi çıkaramadığınız için kredileri de ödeyemez, batarsınız. Onun için bu işlerin çok iyi takip edilmesi gerekir. Bu işte işi çok iyi bilen, tecrübeli insanları çalıştırmalısınız. Tur operatörlerine karşı bir takım yaptırıcı önlemler alınmalı. 10 kuruşluk tur, 9 kuruşa satılmamalı. Bazı operatörler alışverişten alınacak komisyonları da işin içine katıyor. Bunlar olunca da sonuç hüsranla düzgün olmalıdır.
18 BİN TURİST İÇİN SEFERBERLİK
Elbette ki imajımız bu tur şirketlerinin batmasıyla zedelenir. Çünkü bu firmalar da ya Türk sahipli ya da Türk ortaklı oluyor. Yurtdışında “Bunlar bizi kandırıyor” derler. Bu da Türkiye ve Türkiye’deki Türk acenteler için negatif puan getirir. Otellere de büyük zararı var. Sonuçta müşteriler kalıyor. Acente, “İflas ettim” diyor ama yeni bir acente daha açıyor. Bu bağlamda otellerin zararları sigorta kapsamına alınmalı.
**
“İMAJIMIZ ZEDELENMEZ, GELEN TURİSTLERİ MAĞDUR ETMEDİK”
TÜRSAB ANTALYA YÜRÜTME KURULU BAŞKANI KERİM ÇAVUŞOĞLU:
Yurtdışında batan bir tur şirketinin neden battığını anlamak için öncelikle hangi ülkede olduğuna bakmak lazım. Bu ekonomik krizle de ilgili olabilir, yanlış yönetim politikalarıyla ilgili de olabilir. Bu arada bugüne kadar batan tur firmaların tamamı yabancı, Türk kökenli değiller. Kaldı ki, batan tur şirketleriyle Türkiye’ye gelen turistlerin hiçbiri mağdur edilmedi. Batan şirketlerin yolcuları ülkemizdeki seyahat acenteleri vasıtasıyla konaklamalarına devam ettirildi. Bazıları da yine imece usulü ile ülkelerine geri gönderildiler. Bu şirketlerin batması ülkemizin imajını zedelemez. Çünkü yine Türk acenteler tarafından zararları karşılanmış oldu. Bu tür olayların yaşanmaması için acentelerin seçici olması gerekiyor. Dünya bir süreçten geçiyor, kriz devam ediyor. Bizler içinse, bu firmaların batışlarındaki gerçek sebepler bulunmadan “Şu konuda önlem alınmalı” demek de ne kadar doğru?
