![Fatih Altaylı](https://im.haberturk.com/yazarlar/HTGazete/fatih-altayli-1001-400x400.png?v=1678888921)
NE ZAMAN İNSAN OLURUZ?
Deprem ve Afet Bakanlığını kurmanın gerekliliğini artık anladığımız zaman.
Deprem ve Afet Bakanlığını kurmanın gerekliliğini artık anladığımız zaman.
Depremin ardından iktidar en iyi bildiği işi bir kez daha yapmaya hazırlanıyor.
İhale.
Yıkılan kentleri hızla yeniden kurmak, kurtarma ve müdahaledeki gecikmeyi, konutları yeniden yapmayı öne çekerek unutturmak istiyor belki.
Ama daha geçici yerleşim, çadır, konteyner kent bile kurulmamış ve insanlar hala sokaklarda iken “Konut yapacağız” demeye başladılar.
Müteahhitler “1 yıl içinde her birimiz 20-30 bin konut yapabiliriz” diyorlar.
“Yeni teknolojilerle bu mümkün. Çin yapıyor. Bizde de aynı teknoloji var” diyerek nasıl yapacaklarını bile anlatıyorlar.
Hatta iktidarın açıklamalarına bakılırsa şimdiden bazı noktalarda konut inşaatına başlamış bile olabilirler.
Üstelik tam da istedikleri gibi yapılır bu ihaleler.
Aciliyetten davet usulü ile.
Kampanya ile aldıklarını davet usulü ihale ile geri verirler.
Ancak bu deprem öncesi ve sırası yanlışlarına deprem sonrası uzun vadeli yeni bir yanlış eklemekten başka bir işe yaramaz.
Elbette en acil şekilde, olabilecek en hızlı şekilde yeni konutlar üretmek hatta Hatay gibi toptan yok olmaya yaklaşmış yerlerde “Kenti yeniden var etmek” gibi bir görevimiz var.
Sadece iktidarın değil, hepimizin.
Ama bunu en sağlıklı şekilde yapmak lazım.
Yeni yapılacak kentlerin önce tüm zemin etütlerinin yapılması, geçmişin hatalarından ders alınarak yeni kentin yerinin belirlenmesi, elde edilecek bulgulara göre kentler için detaylı ve açgözlülükten uzak imar planlarının hazırlanması gerek.
Sonrasında kentlerin yıkılan tarihi dokusunu bir ölçüde de olsa yeniden yaratacak, kentin kültürünü geri getirecek, kaybolmasına neden olmayacak, o kenti o kent yapan özellikleri ortadan kaldırmayacak bir planlama yapılması gereken.
Sadece mimari bir planlamadan söz etmiyorum.
Sosyal planlamadan, kültürel planlamadan söz ediyorum.
Mimarların, tarihçilerin, sanat tarihçilerinin, o kentlerin kent konseylerinin, Ticaret ve Sanayi Odalarının katılımıyla yeni kenti planlamaktan bahsediyorum.
Bunların hiçbirini yapmadan, o kentleri ihale ile yeniden yapmak Sovyetler Birliği’nin bir baştan bir başa tüm Rusya’da, Sibirya’da yaptığı ruhsuz, kişiliksiz, karaktersiz beton kentlerden üretmekten başka hiçbir sonuç vermez.
Ama unutmayın ki, Anadolu Sibirya değildir. Tam aksine dünyanın en köklü medeniyetlerinin toplandığı bir yerdir. Ve bugün bu medeniyetlerin mirası hak edelim veya etmeyelim bizlere, sizlere emanettir.
Bu emanetin değerini bilmek, en azından izlerini ve kültürlerini sonraki kuşaklara taşımak ve anlatmak görevimizdir.
O yüzden şu an işimiz depremin yaralarını sarıp, geçici yerleşim yerlerini hızla oluşturduktan sonra belki birkaç ay gecikme ile başlamak ama doğru düzgün bir planlama yapmaktır.
Hızlı olmalıyız, çabuk yapmalıyız.
Ama acele etmemeliyiz.
Eyvallah.
Ama 20 yılın sonunda belki de önce yapıp sonra düşünmek yerine artık önce düşünüp sonra yapmanın zamanı gelmiş olabilir.
Dün gönüllü olmak isteyen yabancı hekimlerle ilgili prosedürü anlattım.
Bugün de depremin ardından bölgeye koşan bir hekimin anlattıklarını aktarmak istiyorum.
Adını vermeyeceğim hekim bir profesör, geçmişte Teke Tek’e de konuk ettiğim bir akademisyen.
Türkiye Psikiyatri Derneği’nden bir grupla beraber bölgede.
İzlenimleri şöyle:
“Fatih Bey merhaba, Türkiye Psikiyatri Derneği’nden iki hocamızla Hatay, Samandağ, İskenderun ve Adana’da inceleme ve değerlendirmeler yaptık. Genel durumun kötülüğünü anlatmaya gerek yok. Büyük ancak çözülebilecek bir sorun ise hekimlerin durumu. Hepsi bir şekilde travmatize. Barınma olanakları çok kısıtlı. Çocuklarından ayrılar. Çoğunun kayıpları var. Bizim derneğin ve TTB’nin elinde çok geniş bir gönüllü havuzu var. Oradaki hekimlerin bu şartlar altında çalışmaya devam etmeye zorlanmaları gereksiz, verimsiz ve kesinlikle insanlık dışı. Hekimlerimizin kalması için konteynerlerimiz var ama yerleştirilmelerine genelde izin verilmiyor. Anlamak çok zor. Çok meşgul olduğunuzu biliyorum, kusura bakmayın direkt yazdığım için. Ama insan gözüyle de görünce hiç dayanamıyor. Biz dernek adına bir rapor hazırladık, size gönderebilirim veya daha ayrıntılı bilgi verebiliriz isterseniz. Teşekkürler, iyi çalışmalar” demiş.
Raporu okudum.
Bölgenin aslında iyi bir fotoğrafını çekmiş rapor ve onun da linkini buraya koyuyorum: https://psikiyatri.org.tr/3704/tpd-hatay-ve-adana-ilk-hafta-alan-degerlendirmesi-raporu
Üniversitelerin kapatılmasına ve yurtların boşaltılmasına karşı tepkiler yükselince yanlıştan dönülme kararı alındığı bilgisi geldi.
Üniversiteleri açacaklarmış. Ancak bunu hemen yapıp "Hata etmişiz" dememek için bir süre bekleyecekler galiba.
Ama açacaklar.
Bu arada Prof. Dr. Ersan Şen okullarının kapatılması nedeniyle hak kaybına uğrayan gençlerin Danıştay'da dava açabilmeleri için bir örnek dilekçe hazırladı.
teketek@haberturk.comadresine mail atan öğrencilere bu metni yollayacağım ki, haklarını arayabilsinler.