Motorine indirim gelirken benzin fiyatı niye sabit kalıyor?
Bu gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatında 2.10 liralık indirim bekleniyor. Benzin fiyatında ise düşen petrol fiyatlarına rağmen bir indirim beklenmiyor. Serbest piyasada akaryakıt fiyatlarında son 5 günün ortalama fiyatı günlük oluşan fiyatın yüzde 3 üzerinde veya altındaysa söz konusu oran satış fiyatlarına yansıtılıyor. Sektör temsilcileri tarafından önceki gün benzinde 96 kuruşluk zam beklendiği bildirilmişti. Ancak brent petrol fiyatındaki sert düşüşün ardından beklenen zam gelmedi. Eğer söz konusu zam gelmiş olsaydı 5 günlük ortalama fiyat ile günlük fiyat arasındaki fark yüzde 3'ü aşacaktı ve bugün yaklaşık 1.8 liralık indirim gelecekti. Benzin fiyatı 25.20 yerine 24.35 lira olacaktı
![Benzinde 85 kuruşluk indirim fırsatı kaçtı](/images/dummy/placeholder-image.gif)
Brent petrol varil fiyatlarının 113 dolardan 100 doların altına gerilemesiyle gözler akaryakıt fiyatlarına çevrildi. Sektör temsilcileri son düşüşlerin ardından motorin fiyatlarında bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 2.10 liralık bir indirim geleceğini bildirdi.
Bu indirim gerçekleşirse motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa yakasında ortalama 24.60 liraya gerileyecek. Motorinde indirim beklenirken benzin fiyatında ise bir değişim öngörülmüyor.
Dünya Gazetesi’nden Alaattin Aktaş, bugün köşe yazısına taşıdığı analiz haberde benzine petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen neden indirim gelmediğini kaleme aldı.
Türkiye'de Petrol Kanunu yasası kapsamında 2005'ten bu yana akaryakıt fiyatları serbest piyasada belirleniyor.
CENOVA'YA BAKILIYOR
Serbest piyasada akaryakıt fiyatları rafineri fiyatları üzerine vergiler ve EPDK payı koyularak ortaya çıkıyor. Rafineri fiyatında ise belirleyici olan Avrupa'nın en büyük limanlarından olan Cenova'da oluşan CIF MED (Akdeniz) fiyatları oluyor. Burada benzin ve motorin fiyatlarında talebe göre değişimler yaşanıyor. Oluşan ortalama fiyatlar Merkez Bankası'nın açıkladığı ortalama kurlarla çarpılarak günlük bir fiyat elde ediliyor.
Söz konusu günde oluşan fiyat 5 günlük fiyat ortalamasının yüzde 3 altında veya üzerindeyse buna göre pompa fiyatlarına zam veya indirim geliyor. Dağıtım firmaları tarafından yapılan fiyat ayarlamaları da istasyonlar tarafından tüketicilere yansıtılıyor.
Bu yüzde 3'lük pay bir anlamda her ufak değişimin sürekli fiyatlara yansıtılması zorunluluğunun önüne geçmek için bırakılmıştır. Tabii son zamanlarda hem petrol hem de kurdaki dalgalanmalar pompa fiyatlarının sık sık ve ağırlıklı olarak zam yönünde değişmesine yol açtı.
TÜM MALİYETİ KAPSIYOR
CIF, maliyet, sigorta ve taşımacılık sözlerinin kısaltması olarak kullanılıyor. Buradaki fiyat tüm masraflarıyla ürünün maliyetini ortaya koyduğu için doğrudan kurla çarparak hesap yapmak mümkün oluyor.
Petrol yani hammadde fiyatındaki değişimler Cenova'da oluşan rafineri fiyatına bire bir yansıyamayabiliyor. Bunun tek nedeni de kur değil. Örneğin Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişiminin başlaması sonrasında petrol fiyatlarında sert bir artış yaşandı.
MOTORİN DAHA FAZLA ARTTI
Ancak motorin fiyatlarındaki artış benzin fiyatlarındaki artışı solladı. Bunun nedeni Rusya ve Ukrayna'nın önemli motorin üretim tesisleri olmasıydı. Küresel motorin arzında hemen bir daralma olmasa bile arzın azalabileceğine yönelik endişeler talebi artırdı ve böylece motorin fiyatı benzinden daha fazla yükseldi. Bu sebeple bugün motorinin litresi 26.70, benzinin litre fiyatı ise 25.20 liradan satılıyor. Sene başında bezinin litresi 12.91, motorinin litresi ise 12.75 liradan satılıyordu.
PETROLDE DÜŞÜŞÜN ARDINDAN ZAM GELMEDİ
Önceki gün bu hesaplara dayanarak benzinde 96 kuruş zam beklendiği bildirilmişti. Bu zamda yurtdışı fiyat oluşumu kadar dolardaki yükselişte etkili olmuştu. Ancak söz konusu fiyat hesaplamasının ardından brent petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşandı. Pazartesi günü 113 dolardan işlem gören brent petrolün varil fiyatı salı günü 2 ayın ardından ilk kez 100 doların altına geriledi.
Bu düşüşün ardından benzinde beklenen 96 kuruşluk zam da gelmedi. Burada zammın uygulanmama kararı nasıl alındı bilinmiyor. Ancak zam yapılsaydı benzinin 5 günlük ortalama fiyatı da yükselmiş olacaktı. Dolayısıyla son düşüşlerin ardından 5 günlük ortalama fiyat ile bugünkü fiyat arasındaki fark yüzde 3'ün üzerinde kalacaktı.
85 KURUŞ DAHA PAHALI
Söz konusu zam yapılmış olsaydı. benzinin litresi 26.16 lira olacaktı. Sektör temsilcileri bu senaryoda yüzde 3 aşıldığı için bu gece yarısından itibaren 1.81 liralık bir indirim geleceğini söyledi. Yani litre fiyatı 24.35 liraya düşecekti. Ancak önceki zam yapılmadığı için litre fiyatı 25.20 olmaya devam edecek. Böylece şimdilik bayram öncesi 85 kuruşluk indirim fırsatı kaçırılmış oldu.